ERC-8004, bản dự thảo tiêu chuẩn Ethereum cho danh tính và uy tín của tác nhân AI, hiện đã hoạt động trên mainnet Ethereum. Việc này đưa lớp tin cậy chung cho các tác nhân AI lên cùng hạ tầng công khai đang xử lý giá trị tiền mã hóa lớn. Các nhà ủng hộ nói mục tiêu rất đơn giản: nếu một tác nhân AI có thể nói, hành động và nhận thanh toán, nó cũng cần cách chứng minh nó là ai và đã từng cư xử ra sao.
Người xây dựng đối xử ERC-8004 như cơ sở hạ tầng công cộng. Trong đợt thử nghiệm testnet kéo dài ba tháng, các nhóm đã đăng ký hơn 10.000 tác nhân và ghi nhận hơn 20.000 phản hồi. Các lập trình viên cũng xây dựng máy quét và công cụ cơ bản xung quanh bản dự thảo, giúp nhiều người hơn kiểm tra hệ thống và so sánh kết quả. Tốc độ này quan trọng vì nền kinh tế tác nhân phụ thuộc vào tiêu chuẩn chung, không phải cơ sở dữ liệu của một công ty.
ERC-8004 được xây dựng cho thương mại máy-máy. Nhiều hệ thống tác nhân hiện nay hoạt động nhờ niềm tin ẩn trong các quy tắc kín như khóa API, tài khoản nền tảng hoặc hợp đồng doanh nghiệp. Điều đó sụp đổ khi các tác nhân cần làm việc xuyên ứng dụng, chuỗi và tổ chức. ERC-8004 nhằm làm cho tín hiệu tin cậy có thể mang theo. Nó không tuyên bố ngăn chặn hành vi xấu một mình. Thay vào đó, nó khiến hành vi dễ thấy, định giá và phản ứng hơn, dùng uy tín on-chain và danh tính chia sẻ.
Ethereum phù hợp vì hoạt động như hạ tầng trung lập. Ethereum đã chạy từ 2015 và luôn mở cho bất kỳ ai có internet. Điều này khiến nó hữu ích cho lớp tin cậy không nên phụ thuộc một nhà cung cấp. Vào tháng 9 năm 2025, Quỹ Ethereum nói đã thành lập nhóm AI phi tập trung tập trung vào nền kinh tế AI trên Ethereum và ngăn xếp AI phi tập trung, cho thấy “AI trên Ethereum” không chỉ là dự án phụ.
Thứ ERC-8004 chuẩn hóa được thiết kế để giữ nhẹ nhàng. Hãy nghĩ nó như danh tính kiểu ENS cộng thêm phản hồi kiểu Yelp, dành cho tác nhân AI. ERC-8004 không thay thế cách tác nhân giao tiếp hay trả tiền lẫn nhau. Nó đồng hành cùng công cụ và hệ thống thanh toán hiện có, nên các nhóm chỉ cần cắm vào mà không phải xây lại từ đầu.
Ý tưởng cốt lõi là bộ hợp đồng đăng ký on-chain. Thứ nhất là Sổ Đăng Ký Danh Tính. Nó cấp cho mỗi danh tính tác nhân AI một tay cầm on-chain bền vững. Trong thiết kế tham chiếu, tay cầm trông như định danh kiểu ERC-721 trỏ tới tập tin đăng ký. Tập tin đó có thể chứa siêu dữ liệu về mục đích, khả năng và điểm cuối của tác nhân. Trên mainnet Ethereum, địa chỉ hợp đồng Sổ Đăng Ký Danh Tính là 0x8004A169FB4a3325136EB29fA0ceB6D2e539a432.
Thứ hai là Sổ Đăng Ký Uy Tín. Đây là nơi uy tín tác nhân trở nên mang tính kinh tế. Sau một tương tác, người hoặc tác nhân khác có thể gửi phản hồi trở thành phần lịch sử công khai. Thị trường, lớp định tuyến hay tác nhân khác sau đó có thể dùng lịch sử đó quyết định thuê ai, tin ai cho nhiệm vụ hay tránh ai. Trên mainnet Ethereum, địa chỉ hợp đồng Sổ Đăng Ký Uy Tín là 0x8004BAa17C55a88189AE136b182e5fdA19dE9b63.
Một phần thứ ba, Sổ Đăng Ký Xác Thực, vẫn là mảnh ghép then chốt của thiết kế khi nó tiến hóa. Xác thực tập trung vào chứng minh tuyên bố. Ví dụ như chứng minh tác nhân đã chạy công việc nó nói đã chạy, hay đầu ra tuân theo quy tắc nhất định. Các phương pháp xác thực đề xuất gồm staking, chứng nhận mật mã và cách tiếp cận dùng bằng chứng không tiết lộ hay môi trường thực thi tin cậy. Những công cụ này giúp tách “tác nhân nói đã làm X” ra khỏi “tác nhân chứng minh được đã làm X”, điều trở nên quan trọng khi hành động của tác nhân kích hoạt chi tiêu thực.
Các nhà ủng hộ cho rằng những sổ đăng ký này có thể mở khóa thị trường mới. Một là cấp tín dụng và cung ứng tài nguyên. Các tác nhân AI thường cần ngân sách tính toán, chi tiêu API hay vốn lưu động. Hiện tại các nhóm thường cấp vốn cho tác nhân thủ công hay qua danh sách trắng. Với ERC-8004, tác nhân có thể chỉ vào lịch sử trong sổ đăng ký on-chain như một tín hiệu tin cậy. Nó không phải hộ chiếu hay sổ đỏ, nhưng có thể hoạt động như bản ghi mà người khác có thể chấm điểm, giám sát và phạt nếu cần. Một nữa là các chợ nhiệm vụ. Với danh tính và uy tín tác nhân AI mang xuyên ứng dụng, tác nhân không phải khởi động lại từ con số không mỗi lần vào chợ mới. Điều này thúc đẩy các chợ cạnh tranh về giá và thực thi thay vì khóa người dùng vào đồ thị uy tín đóng.
Tuy vậy, phần khó bắt đầu sau khi ra mắt. Các hệ thống uy tín đối mặt rủi ro quen thuộc như spam tấn công Sybil, vòng kết nạm, đánh giá bị mua chuộc và “tẩy” danh tính. Tác nhân AI thêm rủi ro riêng như ảo giác, tiêm prompt và hành vi không ổn định khi bị tấn công. Vì vậy nhiều nhà nghiên cứu và người xây dựng coi uy tín on-chain chỉ là một tín hiệu, không phải tín hiệu duy nhất. Thiết kế lai kết hợp uy tín với bằng chứng và staking có thể hoạt động tốt hơn cho hành động tác động lớn.
Hiện tại, ERC-8004 khiến lớp tin cậy cho tác nhân AI trở nên cụ thể hơn. Thử thách tiếp theo là áp dụng dưới áp lực: thương mại tác nhân thực, nhiều công cụ hơn và hệ thống chấm điểm, xác thực chịu được khi kẻ tấn công tìm cách chơi xấu. Nếu ERC-8004 trở thành sổ đăng ký on-chain mặc định cho danh tính và uy tín tác nhân AI, nó có thể định hình cách nền kinh tế tác nhân phát triển xuyên Ethereum và xa hơn.
